Narzędzia: matryca kompetencji, One Point Lesson (OPL), dziennik poszukiwania wiedzy
Najlepsze do: zdobywania nowej wiedzy, uczenia się przez poszukiwanie informacji, peer learning
Przedstawiona tutaj metoda uczenia eksperckiego jest autorską propozycją dydaktyczną osadzoną w paradygmacie inquiry-based learning, której celem jest rozwijanie u studentów umiejętności samodzielnego zdobywania wiedzy, jej krytycznej analizy oraz skutecznego przekazywania innym. Metoda znajduje zastosowanie wszędzie tam, gdzie studenci nie posiadają jeszcze wymaganej wiedzy, a proces uczenia się musi rozpocząć się od zadawania pytań i aktywnego poszukiwania informacji. Punktem wyjścia jest matryca kompetencji (zagadnień), obejmująca około 15 kluczowych pojęć lub metod, które studenci powinni poznać. Każdy student opracowuje 3–5 zagadnień i odpowiada za ich zgłębienie. Następnie przygotowuje One Point Lesson (OPL) jednostronicowy materiał, który syntetyzuje najważniejsze informacje, również w formie wizualnej. OPL musi opierać się na rzetelnych źródłach, które student jawnie wskazuje, co rozwija kompetencje związane z wyszukiwaniem i oceną jakości informacji. Kolejnym etapem jest uczenie rówieśnicze – student, który opracował zagadnienia, uczy pozostałych członków zespołu. Proces ten wzmacnia rozumienie treści i uczy przekazywania wiedzy. Metodę zamyka nagranie filmu w formie rozmowy z ekspertem, w którym student – który nie opracował danego zagadnienia – wciela się w rolę eksperta i odpowiada na pytania dotyczące omawianego pojęcia. Ten etap służy utrwaleniu wiedzy oraz rozwijaniu kompetencji eksperckiej komunikacji.
Kurs: Lean Management
Temat: Metody doskonalenia procesów
Studenci pracują w zespołach nad zdobyciem nowej wiedzy i jej uporządkowaniem. Każdy zespół otrzymuje matrycę kompetencji obejmującą kluczowe pojęcia i metody.
Wprowadzenie (5 min)
Prowadzący przedstawia ideę metody, wyjaśnia rolę matrycy kompetencji, OPL oraz odpowiedzialności za zagadnienie.
Podział ról (5 min)
W zespołach studenci wybierają zagadnienia, za które będą odpowiedzialni, oraz ustalają, które osoby będą się ich uczyły (min. 2).
Praca indywidualna (30 min)
Studenci wyszukują informacje, analizują źródła i zapisują wnioski w dzienniku. Na tej podstawie przygotowują One Point Lesson. Materiał musi być syntetyczny, oparty na źródłach i częściowo wizualny.
Uczenie rówieśnicze (ok. 20 min / zagadnienie)
Studenci uczą się nawzajem, wyjaśniają zagadnienia i odpowiadają na pytania zespołu.
Nagranie video (praca zespołowa)
Zespoły przygotowują rozmowy z ekspertem, w których studenci wcielają się w rolę osoby wyjaśniającej pojęcie, nawet jeśli go nie opracowywali.
Łatwiej → Zapewnij listę źródeł i uprość wymagania wobec OPL.
Trudniej → Wymagaj porównania różnych źródeł i świadomej selekcji informacji.
Ocena kształtująca
W trakcie pracy prowadzący analizuje dziennik poszukiwania wiedzy, roboczą wersję One Point Lesson oraz sposób wyjaśniania treści w zespole. Przekazuje rozwojową informację zwrotną, wskazując, czy studenci korzystają z wiarygodnych źródeł, dobrze formułują pytania, poprawnie selekcjonują informacje i potrafią wyjaśnić temat prostym językiem. Studenci wykorzystują feedback do poprawy OPL, uzupełnienia źródeł, doprecyzowania wyjaśnień i przygotowania lepszego materiału dla innych.
Ocena sumująca
Ocenie podlega końcowy pakiet ekspercki. Kryteria oceny mogą obejmować trafność i wiarygodność źródeł, poprawność merytoryczną, jasność wyjaśnienia, jakość selekcji informacji, użyteczność materiału dla innych studentów oraz umiejętność pokazania, jak wiedza została zdobyta, przetworzona i przekazana.
Indywidualny plan rozwoju oparty na Personal Hoshin Kanri wspiera studentów w świa- domym projektowaniu rozwoju na podstawie wartości, celów i własnych możliwości. Struktura oparta na cyklu PDCA (Plan–Do–Check–Act) oraz format arkusza A3 ułatwiają nie tylko planowanie, lecz przede wszystkim refleksję i monitorowanie postępów.
Metoda doskonalenie Kata wspiera rozwój postawy uczenia się przez całe życie poprzez systematyczne prowadzenie studentów w kierunku indywidualnych i zespołowych celów rozwojowych.
Portfolio rozwojowe jest narzędziem semestralnym, które dokumentuje i porządkuje proces uczenia się studenta w czasie. W przeciwieństwie do portfolio osiągnięć, które koncentruje się na najlepszych efektach pracy, portfolio rozwojowe skupia się na proce- sie: decyzjach, trudnościach, zmianach rozumienia i wnioskach wyciąganych z doświadczeń edukacyjnych.